Fotograferen met autofocus.

Delen
Autofocus: wat is het?

Toen ik destijds begon met natuurfotografie kocht ik me met mijn zuur verdiende spaargeld een Nikon F401x. Het was één van de eerste modellen die camerafabrikant Nikon op de markt bracht waarmee je automatisch kon scherpstellen. Dit automatisch scherpstellen van de lens door de camera wordt “autofocus” genoemd. Voorheen moest je steevast handmatig scherpstellen. Je keek door de zoeker van de camera en draaide de scherpstelring van het objectief de ene of de andere kant uit tot je zelf vond dat je het onderwerp scherp in beeld had. Dan pas kon je overgaan tot het kiezen van de juiste compositie en het eigenlijke fotograferen.

Maar met de komst van de autofocus veranderde alles. Deze functie, die aanvankelijk nogal lawaaierig en traag werkte, is vandaag standaard op elke camera aanwezig. Autofocus heeft ervoor gezorgd dat je als fotograaf, in tegenstelling tot vroeger, veel meer aandacht kan besteden aan de compositie en andere zaken die belangrijk zijn bij het maken van een mooie foto. Bovendien is de autofocus ondertussen ook enorm geëvolueerd en is het uitgegroeid tot een technisch hoogstandje.

Hoe werkt autofocus nu eigenlijk?

Misschien heb je jou wel eens afgevraagd hoe autofocus werkt? Welnu, er zijn twee manieren, afhankelijk van of het om een compactcamera, systeemcamera of spiegelreflex gaat. In het ene geval wordt gebruik gemaakt van “contrastdetectie”, in het andere geval werkt de autofocus op basis van “fasedetectie”. Klinkt dit jou als Chinees in de oren? Geen probleem! Het is naar mijn mening ook totaal onbelangrijk, vandaar dat ik er hier ook niet dieper zal op ingaan. Ben je een echte techneut dan zijn er andere bronnen waar je hierover gedetailleerde uitleg kunt vinden. Wat mij betreft is het als natuurfotograaf vele malen belangrijker om te weten hoe je autofocus in de praktijk gebruikt om er optimale resultaten mee te behalen.

autofocus

Soorten autofocus.

Waar je in de beginjaren van de autofocus slechts de keuze had tussen manueel scherpstellen en “enkelvoudig” automatisch scherpstellen is er ondertussen ook de “continue” autofocus bijgekomen.

Bij enkelvoudige autofocus zal de camera het objectief scherpstellen op het punt waar je op richt en zolang je de ontspanknop zachtjes ingedrukt houdt zal jouw toestel deze scherpstelafstand vasthouden. Enkelvoudige autofocus is uitermate geschikt voor onderwerpen die niet bewegen.

Bij continue autofocus stelt jouw camera ook scherp op het punt waar je op richt maar blijft deze scherpstellen op het moment dat je de compositie verandert of dat het onderwerp beweegt zolang je de ontspanknop half ingedrukt houdt. In de natuurfotografie kan je hierbij denken aan een vliegende vogel of een dier dat voorbij loopt of naar je toe komt.

En alsof dit nog niet genoeg is hebben sommige moderne camera’s een derde optie waarbij automatisch gewisseld wordt tussen enkelvoudige – en continue autofocus op het moment dat het onderwerp in beweging komt.

Scherpstelpunten en scherpstelvelden.

De allereerste autofocuscamera’s hadden één scherpstelpunt dat centraal in de zoeker gelegen was. Hierdoor kon je dus wel automatisch scherpstellen maar was het vaak moeilijk om snel een goede compositie te maken. Tegenwoordig echter, hebben digitale camera’s tot tientallen scherpstelpunten, sommigen zelfs ruim boven de honderd. Hierdoor is het automatisch scherpstellen veel makkelijker geworden en is het mogelijk om je te concentreren op de compositie zonder dat je jou hoeft druk te maken om het scherpstelpunt. De camera kan immers automatisch het scherpstelpunt mee veranderen met het bewegende onderwerp.

Daarnaast heeft een hedendaagse camera ook de mogelijkheid om de grootte van het scherpstelveld te kiezen. Dit scherpstelveld bestaat dan uit meer of minder scherpstelpunten afhankelijk van jouw keuze.

Mogelijke problemen.

De autofocustechnologie mag dan nog zo vergevorderd zijn, soms zijn er situaties waarbij het moeilijk zal blijven om de autofocus te gebruiken. Een eerste voorbeeld is wanneer je een onderwerp fotografeert waar weinig contrast in zit. Dus wanneer je door jouw zoeker grotendeels een egaal vlak ziet met dezelfde kleur kan de autofocus het moeilijk krijgen.

Ook in donkere omstandigheden kan het voorkomen dat automatisch scherpstellen moeilijk wordt. Eigenlijk is de reden dezelfde als hierboven, weinig contrast. Bij weinig licht vermindert immers het contrast en kan automatisch scherpstellen ook hier minder vlot gaan.

De werkwijze, stap voor stap.

Om zo snel en efficiënt mogelijk automatisch scherp te stellen overlopen we hier even de diverse stappen

  1. Zet de schakelaar op jouw camera in de autofocusstand. Kies enkelvoudig voor stilstaande onderwerpen en continu voor onderwerpen die kunnen bewegen.
  2. Heb je een objectief met een schakelaar waarmee je kunt switchen tussen manueel en autofocus? Kies dan ook hier de autofocusstand.
  3. Kies op jouw camera de grootte van het scherpstelveld. Voor bewegende onderwerpen kies je best een groot veld met veel scherpstelpunten.
  4. Kies eventueel een vast scherpstelpunt of stel jouw camera zodanig in dat deze zelf het scherpstelpunt kan kiezen. Dit is vooral interessant voor bewegende onderwerpen.
  5. Fotografeer je een bewegend onderwerp dan is het raadzaam om ook de opnamemodus op hoge snelheid in te stellen. Zo blijft jouw camera beelden maken zolang je de ontspanknop ingedrukt houdt.
  6. Richt jouw camera op jouw onderwerp, druk de ontspanknop half in zodat de autofocus in werking treedt, bepaal de compositie en druk vervolgens de ontspanknop in. Fotografeer je in continue opnamemodus dan blijf je de ontspanknop indrukken zolang je opnames wil maken.

Hier geldt wel dat professionele camera’s en objectieven doorgaans net iets beter presteren op vlak van “trefzekerheid” bij het gebruik van autofocus. Je zal dus procentueel gezien meer scherpe beelden maken. Maar gelukkig baart oefening ook kunst en hoe meer je fotografeert hoe beter je resultaten zullen worden en hoe hoger je rendement! Heb je vragen of opmerkingen dan hoor ik het graag!? En uiteraard mag je ook altijd jouw mooie actiefoto’s posten op het forum!

 

Waardeert u dit artikel? Deel het dan op sociale media of plaats hieronder een reactie. Alvast bedankt! 🙂

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *