De walvisfabriek van Sao Roque

Delen
Een bezoek aan de walvisfabriek van Sao Roque, een ervaring om nooit te vergeten.

Op een website als deze, die gaat over natuurfotografie hoor je het over natuurfotografie en daaraan gerelateerde zaken te hebben. Het volgende artikel heeft hier eigenlijk niets mee te maken en hoort hier dus in principe niet echt thuis. Ik heb er dan ook over getwijfeld of ik het zou schrijven maar de ervaring die ons bezoek aan de voormalige walvisfabriek van Sao Roque met zich meebracht was zo intens dat ik niet anders kon dan dit via deze weg met jullie te delen.

In een vorig artikel kon je lezen hoe mijn vriendin Inge en ikzelf ontzettend hebben genoten van onze walvistocht die we ondernamen voor de kust van het Azoreaanse eiland Pico. Wanneer je deze majestueuze dieren van nabij kunt waarnemen word je automatisch overweldigd door een gevoel van bewondering, ontzag en respect. We hadden het er ook over met onze gastheer Matt van B&B Vila Holanda. Zelf is hij fervent duiker en spot hij regelmatig walvissen vanuit z’n tuin in Santo Antonio.

Toen we op de vooravond van de laatste dag van ons verblijf aan Matt vroegen of hij nog tips had voor een leuke activiteit raadde hij ons prompt aan om zeker eens een bezoek te brengen aan de walvisfabriek van Sao Roque, enkele km verderop. Nu ja, “leuk” kun je een bezoek aan een dergelijke plek niet per sé noemen maar zoals gezegd heeft het een onuitwisbare indruk op ons gemaakt.

De walvisfabriek van Soa Roque, een museum dat je laat huiveren.

De voormalige walvisfabriek is vrij eenvoudig te vinden wanneer je door Sao Roque rijdt. Vanaf de hoofdweg volg je een pijl met het opschrift “Museu da Indústria Baleeira” en je komt bijna onmiddellijk op een plein dat vlak aan het water ligt. Midden op het plein liggen enkele originele bootjes waarmee de walvisjagers de zee opgingen. Verder zie je ook een standbeeld van een jager die een harpoen in de hand heeft. De eigenlijke fabriek zie je onmiddellijk links. Ook de kade en de plek waar de potvissen met lieren op het droge werden getrokken zijn nog volledig intact.

walvisfabriek

De voormalige walvisfabriek van Sao Roque.

walvisfabriek walvisjager

Dit standbeeld van een walvisjager siert het plein aan de voorzijde van de walvisfabriek.

walvisfabriek

Op deze plek werden de potvissen met lieren aan land getrokken.

Zoals je al kon vermoeden werden op deze plek destijds walvissen verwerkt en voor zover ik weet ging het enkel om potvissen. Deze overigens vrij kleine fabriek werd gebruikt van 1946 tot 1984, het jaar waarin de walvisjacht op de Azoren definitief werd stopgezet. Vandaag de dag doet het gebouw dienst als museum en krijg je er als bezoeker een idee van hoe het er daar destijds aan toe ging.

In tegenstelling tot de hedendaagse walvisvangst die gebruik maakt van ultramoderne schepen werd op de Azoren gejaagd met harpoenen die vanuit kleine bootjes en vanop zeer korte afstand naar de walvis werden gegooid. Uiteraard was deze manier van werken bijzonder gevaarlijk en het hoeft je dan ook niet te verwonderen dat heel wat mannen hier het leven bij lieten of zwaar gewond raakten.

Tijdens een bezoek aan deze walvisfabriek kom je aan de hand van foto’s en de originele werktuigen te weten hoe een walvis aan land werd gehaald en verwerkt werd tot de meest uiteenlopende zaken zoals walvisolie, veevoeder en zelfs meststoffen. Niets ging verloren van deze kolossen. Naast de foto’s en werktuigen zie je ook nog de stoommachines en industriële autoclaven waarin de blubber werd uitgekookt. Kortom, je krijgt een totaal plaatje van het hele gebeuren en ik kan je verzekeren, vrolijk word je er niet van! Vooral het besef dat de taferelen die je op de foto’s ziet daar ook daadwerkelijk plaatsvonden vonden wij nogal huiveringwekkend. Het maakt een museum als dit ook zo bijzonder, je loopt letterlijk op de plek waar alles gebeurde en dat maakt het zoveel tastbaarder en zo levendig. De afbeeldingen hieronder van potvissen die verwerkt worden zijn kopieën (gemaakt door mijn vriendin Inge) van foto’s die te bezichtigen zijn in de walvisfabriek

walvisfabriek potvis

walvisfabriek potvis

walvisfabriek potvis

walvisfabriek potvis

walvisfabriek autoclaaf

Diverse gelijkaardige industriële autoclaven werden gebruikt om de walvisblubber uit te koken.

Geen oordeel.

Alhoewel ons bezoek aan deze vroegere walvisfabriek een diepe indruk op ons maakte en we vanzelfsprekend maar al te blij zijn dat deze lugubere praktijken op de Azoren verboden werden wil ik absoluut stellen dat we geen oordeel willen vellen over de mensen in dit hele verhaal. De walvisvaart is jarenlang simpelweg een bron van inkomsten geweest waar gezinnen moesten van leven. Het was een manier om geld in het laatje te brengen en brood op de plank te krijgen. Maar gelukkig heeft men daar tijdig ingezien dat het op de lange termijn veel meer loont om met toeristen tegen betaling naar walvissen te gaan kijken en hen zo een onvergetelijke ervaring te bezorgen. Zo creëer je een situatie waar alle partijen baat bij hebben, inclusief de walvissen! 🙂

 

Waardeert u dit artikel? Deel het dan op sociale media of plaats hieronder een reactie. Alvast bedankt! 🙂

 

2 reacties

  • Respect voor al het leven op aarde. Zou toch wel iets zijn waardoor de mens zichzelf respecteert Gelukkig. Beseffen al meer mensen hoe waardevol de wereld in elkaar zit

    Overigens een boeiend artikel over de walvisvaart

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *